Quyết định của MSCI giữ lại các công ty Digital Asset Treasury (DATCO), như MicroStrategy, trong các chỉ số cổ phiếu toàn cầu của mình đã xua tan lo ngại về khả năng xảy ra làn sóng bán tháo bắt buộc ngay lập tức.
Tuy nhiên, thay vì khép lại cuộc tranh luận, quyết định này lại làm lộ rõ một vấn đề sâu xa và gây tranh cãi hơn bao giờ hết: Liệu một công ty mà bảng cân đối kế toán chủ yếu là Bitcoin thì nên được xem như một doanh nghiệp vận hành thực sự hay chỉ là một quỹ đầu tư đòn bẩy ngụy trang dưới hình thức cổ phiếu?
Trong một thông báo phát đi vào tối thứ Ba (theo giờ quốc tế), MSCI cho biết sẽ không tiến hành đề xuất loại DATCO khỏi các chỉ số MSCI Global Investable Market Indexes trong đợt rà soát vào tháng 02/2026.
Đồng thời, nhà cung cấp chỉ số này cũng nhấn mạnh rằng quá trình đánh giá vẫn chưa kết thúc. MSCI cho biết sẽ mở tư vấn rộng hơn về “các công ty không hoạt động kinh doanh thực sự nói chung”.
Nhà cung cấp các chỉ số chứng khoán toàn cầu, dữ liệu và phân tích này cho biết nguyên nhân là xuất phát từ lo ngại của các nhà đầu tư tổ chức rằng một số DATCO có cấu trúc giống với các quỹ đầu tư nhiều hơn là doanh nghiệp thực sự.
Ở thời điểm hiện tại, các DATCO đã nằm trong các chỉ số MSCI vẫn sẽ được giữ lại, miễn là đáp ứng các tiêu chí khác. Tuy nhiên, MSCI cũng áp dụng một số giới hạn quan trọng.
Nói một cách đơn giản, điều này khiến tỷ trọng của các DATCO trong chỉ số bị “đóng băng”, hạn chế dòng vốn thụ động mới, kể cả khi doanh nghiệp phát hành thêm cổ phiếu.
Thông báo này đã tạo ra những ý kiến trái chiều trên thị trường. MicroStrategy, với tư cách là đơn vị bị chú ý nhiều nhất, đã bày tỏ sự hài lòng, giống như chia sẻ của ông Michael Saylor – Chủ tịch điều hành và cựu CEO của công ty.
“MSTR sẽ tiếp tục nằm trong các chỉ số MSCI,” Saylor khẳng định.
Theo MicroStrategy, đây là một quyết định hợp lý, phản ánh đúng bản chất kinh tế và sự khách quan trong việc xây dựng chỉ số. Nhiều người ủng hộ cũng đồng tình với quan điểm này.
“…rất nhiều nhà đầu tư lớn đã lo sợ khả năng xảy ra vòng xoáy tiêu cực và hàng tỷ USD cổ phiếu bị bán tháo,” chia sẻ nhà đầu tư Zynx, nhưng phân tích sâu hơn cho thấy rủi ro này bị phóng đại. “Chúng ta có thể tạm gác lại lo lắng này để tiếp tục xây dựng một năm 2026 khởi đầu mạnh mẽ.”
Bên cạnh đó, cũng có nhiều ý kiến chỉ trích cho rằng quyết định của MSCI chỉ đang trì hoãn một vấn đề lớn hơn. Andy Constan cho rằng MicroStrategy thực chất là “một ETF đòn bẩy 1.27 lần, giao dịch sát giá trị tài sản ròng và phải trả lãi suất 10% cho khoản đòn bẩy này.”
Constan còn cho biết công ty này “không có lợi nhuận GAAP”, “không có lý do để định giá theo P/E”, và “không nên được đưa vào NDX 100 và sẽ không bao giờ xuất hiện trong SPX hay bất kỳ chỉ số ‘doanh nghiệp’ nào.”
Nói một cách thẳng thắn, Constan nhận định MicroStrategy không phải là một công ty bình thường. Thay vào đó, nó giống như một quỹ Bitcoin rủi ro có đòn bẩy, và việc xem nó như một cổ phiếu doanh nghiệp truyền thống là đang gây hiểu nhầm.
Đồng thời, mối lo ngại cũng gia tăng quanh các đợt phát hành cổ phiếu ưu đãi của MicroStrategy, đặc biệt là mã STRC. Nhà phân tích Novacula Occami đã mạnh mẽ bác bỏ bình luận rằng đây là một loại tín dụng số.
“STRC thậm chí không phải là một khoản tín dụng. Đây đơn giản chỉ là cổ phiếu ưu đãi xếp sau mọi chủ nợ,” và “không có quyền pháp lý nào đối với bất kỳ tài sản nào, kể cả BTC danh giá,” Occami giải thích.
Theo Occami, cấu trúc của STRC thiếu các điều khoản bảo vệ cơ bản mà những loại chứng khoán ưu đãi thường có, nên về bản chất đây chỉ là rủi ro cổ phiếu.
Thậm chí, một số chuyên gia có góc nhìn tích cực cũng phải thừa nhận rằng kết quả MSCI lần này không hẳn quá lạc quan như tiêu đề đang nói.
Nhà phân tích Finch nhận xét rằng việc bị hạn chế tăng số lượng cổ phiếu nghĩa là “các đợt phát hành mới sẽ không còn nhận được lực mua bổ sung từ các quỹ thụ động khi tái cân bằng chỉ số”, đây từng là động lực lớn cho các cổ phiếu như MSTR.
Bản thân những phát biểu của MSCI cũng cho thấy vấn đề vẫn chưa được giải quyết. Khi nhắc đến rủi ro rằng DATCO có thể là các công ty định hướng đầu tư mạnh hơn là vận hành kinh doanh, nhà cung cấp chỉ số này ngầm cho biết việc phân loại các doanh nghiệp giữ nhiều Bitcoin vẫn đang được xem xét kỹ lưỡng.
Điều đó đồng nghĩa premium của MicroStrategy đối với Bitcoin và vị trí của công ty này trên thị trường cổ phiếu vẫn sẽ tiếp tục được giữ nguyên ở thời điểm hiện tại, nhưng sẽ luôn nằm dưới sự giám sát chặt chẽ.