‘Sự sụp đổ Singapore’ lan truyền mạnh: Thực tế đang diễn ra là gì

Mạng xã hội sử dụng tiếng Trung gần đây đang lan truyền những dự đoán về sự suy giảm của Singapore. Nhiều bài đăng cho rằng các thương hiệu xa xỉ đang bỏ chạy khỏi Marina Bay Sands, và trang trí Giáng sinh trên đường Orchard năm nay trông đơn sơ hơn mọi năm. Một số người còn gọi đùa Singapore là “洗钱坡” (Xǐqiánpō, nghĩa là “dốc rửa tiền”) – dùng cách chơi chữ với tên gọi “新加坡” (Xīnjiāpō) của Singapore bằng tiếng Trung – như dự báo sự sụp đổ của một thành phố bị dòng vốn đầu cơ bỏ rơi.

Tuy nhiên, số liệu thực tế lại cho thấy điều ngược lại. Theo hãng nghiên cứu Euromonitor International, thị trường hàng xa xỉ của Singapore dự kiến sẽ tăng trưởng từ 7-9% trong năm 2025, đạt mức 13.9 tỷ SGD – vượt qua cả Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc. Đây không phải là dấu hiệu của sự sụp đổ mà là sự thay đổi cấu trúc. Để hiểu được sự chuyển mình này, hãy cùng nhìn lại năm 2019.

Từ Hồng Kông đến Singapore: làn sóng di cư lớn năm 2019

Khi các cuộc biểu tình phản đối dự luật dẫn độ tại Hong Kong trở nên căng thẳng hơn vào năm 2019, bản đồ tài chính châu Á bắt đầu dịch chuyển. Khi đó, nhiều người nói rằng: “Điều khiến mọi người lo lắng thực sự là các công ty và dòng tiền đang chuyển dần sang Singapore ngày càng nhiều hơn.”

Vào thời điểm đó, có đến 23% doanh nghiệp đang hoạt động tại Hong Kong cân nhắc chuyển một phần hoạt động sang nơi khác, trong đó 9/10 chọn Singapore là điểm đến lý tưởng nhất. Khi Luật An ninh Quốc gia của Hong Kong có hiệu lực vào tháng 06/2020, làn sóng dịch chuyển này lại càng mạnh mẽ hơn.

Chính sách phòng chống COVID nghiêm ngặt ở Hong Kong trong đại dịch càng khiến nguồn nhân lực tài chính và các doanh nghiệp tiếp tục tìm đến Singapore. Tổng tài sản do ngành quản lý tài sản của Singapore quản lý đã tăng gấp đôi chỉ trong 6 năm, đạt xấp xỉ 4,000 tỷ USD và 80% trong số đó đến từ nguồn vốn nước ngoài. Các tập đoàn quản lý tài sản toàn cầu như BlackRock mở rộng hoạt động tại Singapore, trong khi quỹ hưu trí Ontario Teacher’s Pension Plan lại quyết định đóng cửa toàn bộ đội ngũ đầu tư cổ phiếu tại Hong Kong.

Chiến dịch chống tham nhũng và làn sóng chuyển vốn ra nước ngoài của Trung Quốc

Một nguyên nhân khác cũng góp phần thúc đẩy nguồn vốn đổ về Singapore, đó là chiến dịch chống tham nhũng mạnh mẽ của ông Tập Cận Bình sau khi nhậm chức năm 2012 – được xem là quy mô lớn nhất lịch sử Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Dưới khẩu hiệu “đả hổ, diệt ruồi”, hơn 4.7 triệu quan chức đã bị kỷ luật kể từ năm 2012, trong đó có 553 người giữ cấp bộ trưởng trở lên. Các chiến dịch “Thiên võng” và “Săn Cáo” theo dấu các đối tượng phạm tội tại 90 quốc gia và đã thu hồi hàng tỷ USD tài sản ở nước ngoài.

Theo Viện nghiên cứu Mercator về Trung Quốc tại Đức (MERICS): “Từ năm 2015, bóng ma tháo chạy vốn luôn ám ảnh kinh tế Trung Quốc. Đối mặt với nguy cơ mất giá tiền tệ và chiến dịch chống tham nhũng gắt gao, các nhà đầu tư và người gửi tiết kiệm đã tìm cách chuyển tài sản ra khỏi Trung Quốc. Lượng tiền rút ra lớn tới mức Ngân hàng Trung ương phải chi hơn 1,000 tỷ USD dự trữ ngoại tệ để bảo vệ tỷ giá.”

Rất nhiều khoản tiền này đã tìm đường đến Singapore. Số lượng các văn phòng quản lý tài sản gia đình tại Singapore đã tăng từ 400 năm 2020 lên 1,100 vào cuối năm 2022. Biệt danh “洗钱坡” (dốc rửa tiền) cũng xuất hiện từ bối cảnh này.

Cuộc cạnh tranh trở thành trung tâm crypto của châu Á

Nhu cầu “rửa tiền” tiếp tục gặp gỡ làn sóng bùng nổ ngành công nghiệp tiền mã hóa. Sau khi Trung Quốc siết chặt phát hành ICO (2017) rồi cấm hoàn toàn thị trường crypto (2021), hàng loạt sàn giao dịch lớn gồm Binance, Huobi, Bybit và OKX đồng loạt chuyển trụ sở sang Singapore. Nhà đồng sáng lập Ethereum – Vitalik Buterin – còn từng nhận xét: “Singapore đang trở thành trung tâm của cộng đồng crypto.”

Tại sao lại là Singapore? Bởi đây gần như là lựa chọn khả thi duy nhất tại châu Á vào thời điểm đó.

Nhật Bản đã từng trải qua nhiều bài học đắt giá. Năm 2014, sàn Mt. Gox tại Tokyo – vào thời điểm đó chiếm hơn 70% giao dịch Bitcoin toàn cầu – bị sụp đổ sau vụ hacker lấy cắp khoảng 500 triệu USD Bitcoin. Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản (JFSA) phải xây dựng hệ thống cấp phép cho các sàn crypto từ năm 2016. Đến tháng 01/2018, thêm một vụ mất 534 triệu USD NEM token tại sàn Coincheck khiến Nhật càng siết kiểm soát.

Hàn Quốc cũng trải qua giai đoạn riêng. “Cơn sốt” crypto năm 2017 khiến giá Bitcoin tại Hàn “vượt trần” so với thế giới – gọi là “kimchi premium“. Nhà chức trách phản ứng bằng nhiều quy định nghiêm ngặt hơn, đặc biệt sau khi FATF ban hành quy định Travel Rule năm 2019 buộc chia sẻ thông tin khách hàng đối với giao dịch trên ngưỡng quy định.

Singapore lại chọn cách đi riêng. Dù áp dụng Đạo luật Dịch vụ Thanh toán (PSA) vào năm 2019, nhưng khung quản lý vẫn khá linh hoạt. Các công ty crypto nước ngoài được phép hoạt động tạm thời khi chưa có giấy phép, miễn là không phục vụ nhà đầu tư nhỏ lẻ trong nước. Cộng đồng ngành đi đến đồng thuận: “Muốn làm blockchain ở châu Á, phải đến Singapore.”

Sự kiện Token2049 – hội nghị blockchain lớn nhất châu Á – cũng chuyển từ Hong Kong sang Singapore vào năm 2022 do các rủi ro quy định ở Trung Quốc và chính sách zero-COVID ở Hong Kong. Số lượng tham dự tăng từ 7,000 người năm 2022 lên 20,000 người vào 2024, và đạt kỷ lục 25,000 người vào 2025.

Bước ngoặt: Terra-Luna, FTX và nhóm Fujian

Tuy nhiên, năm 2022 cũng ghi dấu một bước ngoặt mới với Singapore.

Sự kiện Terra-Luna sụp đổ vào tháng 05/2022, vụ phá sản FTX vào tháng 11/2022 – cả hai đều có liên hệ đến Singapore. Công ty Three Arrows Capital (3AC) đặt trụ sở tại Singapore cũng phá sản. Tới năm 2023, xuất hiện vụ bê bối rửa tiền của băng nhóm Phúc Kiến trị giá 2.3 tỷ USD: mười người Trung Quốc đến từ tỉnh Phúc Kiến đã dùng giấy tờ giả để vào Singapore nhằm rửa tiền từ hoạt động cờ bạc và lừa đảo trực tuyến.

Cơ quan tiền tệ Singapore (MAS) đã thay đổi quan điểm của mình. Hệ thống cấp phép cho nhà cung cấp dịch vụ token kỹ thuật số (DTSP) có hiệu lực từ ngày 30/06/2025, yêu cầu tất cả công ty tại Singapore phục vụ khách hàng crypto nước ngoài phải xin cấp phép. Không có giai đoạn chuyển tiếp.

Bitget và Bybit đã chuyển nhân sự sang Dubai và Hồng Kông, khiến hàng trăm việc làm tại Singapore có nguy cơ mất việc. Một chính trị gia Hồng Kông còn công khai mời gọi: “Các công ty Singapore có thể chuyển sang Hồng Kông.”

Đến cuối năm 2025, khoảng 35 công ty nắm giữ giấy phép Tổ chức Thanh toán lớn (MPI), bao gồm Coinbase, Crypto.com, Circle và Upbit.

Thị trường xa xỉ: Ai đã rời đi, ai còn ở lại

Những thay đổi trong ngành crypto và sự chuyển mình của thị trường hàng xa xỉ đều có chung một điểm tương đồng.

Theo báo cáo của Henley & Partners, lượng triệu phú đến Singapore giảm 54%—từ 3,500 người trong năm 2024 xuống 1,600 người năm 2025. Số đơn đăng ký mở văn phòng gia đình của người Trung Quốc giảm 50% so với đỉnh năm 2022. Người nước ngoài không phải thường trú chỉ chiếm 1% giao dịch bất động sản tư nhân trong quý 1/2024, giảm mạnh từ 6.4% cùng kỳ năm trước – chủ yếu do mức thuế bổ sung ABSD tăng lên 60%.

Tuy nhiên, bức tranh tổng thể lại khác.

Theo dự báo của Euromonitor, thị trường hàng xa xỉ Singapore tăng trưởng 7-9% trong năm 2025. Bí quyết nằm ở 242,400 triệu phú là cư dân tại đây. Thu nhập trung bình của các hộ gia đình Singapore đã tăng liên tục 5 năm liền. Lượng tài sản trong nước đang dần bù đắp khoảng trống tiêu dùng mà người nước ngoài để lại.

Thị trường bất động sản cũng có xu hướng tương tự. Tỷ lệ người nước ngoài sở hữu bất động sản tại khu vực trung tâm (CCR) đã giảm xuống mức thấp nhất trong 17 năm, người dân Singapore giờ đây chiếm tới 2/3 giao dịch tại các khu vực đắt giá. Mức chênh lệch giá giữa CCR và các khu còn lại đã thu hẹp chỉ còn 4-6% – sát mức thấp nhất từ năm 2000 tới nay.

Thông tin lan truyền rằng các thương hiệu xa xỉ bỏ chạy khỏi Marina Bay Sands cũng không đúng. Tháng 07/2025, Chanel khai trương cửa hàng tạm thời rộng 900 mét vuông tại MBS trong thời gian tu sửa chi nhánh chính để chuẩn bị tái khai trương vào năm 2027 — điều này cho thấy thương hiệu vẫn tiếp tục đầu tư mạnh. Ngoài ra, lễ Giáng sinh năm 2025 vẫn diễn ra với các show diễn mỗi tối giữa hai cửa hàng Gucci và Chanel.

Thiết lập lại chiến lược, không phải sụp đổ

Một số chuyên gia cho rằng, những gì đang diễn ra tại Singapore nên được nhìn nhận là quá trình giảm thiểu rủi ro chiến lược, thay vì là sự sụp đổ.

Điều này diễn ra ở nhiều lĩnh vực: chuyển dịch từ dòng vốn đầu cơ ngoại sang nguồn lực trong nước, từ các sàn crypto không phép đến các tổ chức đã được cấp phép; từ đầu cơ bất động sản sang sở hữu thực sự bền vững của cư dân. Sau khi trải qua bài học về vụ rửa tiền Phúc Kiến và vụ sụp đổ FTX, chính phủ Singapore đã chọn con đường ổn định lâu dài thay vì chạy theo tăng trưởng ngắn hạn.

Những tin đồn về “Singapore sụp đổ” trên các mạng xã hội Trung Quốc có xu hướng phóng đại các dấu hiệu tiêu cực – chẳng hạn là làn sóng triệu phú rời đi hay các doanh nghiệp crypto chuyển trụ sở – mà bỏ qua các điểm tích cực như ngành hàng xa xỉ tăng trưởng tốt, tài sản trong nước ngày một mở rộng.

Một bình luận trên mạng xã hội X tóm gọn thực tế: “消费转级, 不是消费降级” – nghĩa là cấu trúc tiêu dùng đang chuyển đổi, chứ không phải đi xuống.

Có thể nói, Singapore không sụp đổ. Đất nước này chỉ đang “dọn dẹp lại nhà cửa”.