Vitalik Buterin cho rằng Ethereum đã giải quyết được vấn đề “bộ ba nan giải” của blockchain

Đồng sáng lập Ethereum, Vitalik Buterin cho biết những công nghệ mới về quyền riêng tư và xử lý dữ liệu đã giúp giải quyết hiệu quả các thách thức về khả năng mở rộng mà blockchain này gặp phải lâu nay.

Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng việc triển khai toàn diện về bảo mật cho những phát triển này sẽ cần thêm vài năm nữa.

Buterin trình bày lộ trình đến năm 2030 nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối

Trong một bài đăng trên X ngày 03/01/2024, Buterin nói rằng việc tích hợp công nghệ zero-knowledge virtual machines vào Ethereum đã thay đổi hoàn toàn khả năng của mạng lưới này.

Ông bổ sung rằng sự thay đổi này là nhờ sự kết hợp giữa ZK-EVMs và phương pháp phân phối dữ liệu PeerDAS.

“Đây không phải là những cải tiến nhỏ, mà là những thay đổi căn bản giúp Ethereum trở thành một loại mạng phi tập trung hoàn toàn mới và mạnh mẽ hơn,” ông nhấn mạnh.

Ông cho rằng sự kết hợp này đã giải quyết được “Blockchain Trilemma” – một vấn đề kỹ thuật lâu nay về việc làm sao đạt được đồng thời mức độ phi tập trung, bảo mật và băng thông cao trong blockchain.

Buterin so sánh cấu trúc mới này giống như “BitTorrent có thêm sự đồng thuận”, khác với mô hình của Bitcoin vốn ưu tiên sự phi tập trung nhưng lại bị hạn chế về tốc độ xử lý dữ liệu.

Với những cải tiến mới, ông nhận định, Ethereum giờ đây có thể xử lý dữ liệu khổng lồ như những mạng chia sẻ file lớn mà vẫn đảm bảo tính bảo mật của một sổ cái phi tập trung.

“Bài toán ba trụ cột đã được giải quyết – không chỉ trên lý thuyết mà bằng mã nguồn thực tế, trong đó một nửa (data availability sampling) đã xuất hiện trên mainnet và một nửa còn lại (ZK-EVMs) đã sẵn sàng để vận hành thực tế – chỉ còn vấn đề về an toàn,” ông phân tích.

Tuy nhiên, lộ trình đưa tầm nhìn này vào thực tiễn vẫn còn kéo dài trong tương lai.

Dù Buterin khẳng định công nghệ này đã đạt được “hiệu suất thực tiễn”, ông cũng thừa nhận vẫn còn nhiều việc phải làm để đảm bảo hệ thống thực sự an toàn.

Theo mốc thời gian mà ông đưa ra, ZK-EVMs sẽ không trở thành phương thức xác nhận block chính cho đến giai đoạn 2027–2030. Công nghệ này sẽ giúp xác minh giao dịch nhanh hơn, tiết kiệm chi phí hơn mà không cần lộ dữ liệu gốc.

Trong thời gian chờ đợi, mạng lưới sẽ tiếp tục nâng cấp từng bước nhỏ.

Năm nay, Buterin dự đoán giới hạn gas sẽ được nâng lên. Những thay đổi trong giao thức mới sẽ hỗ trợ điều này thông qua việc tách vai trò người đề xuất giao dịch và người xây dựng block, đồng thời cho phép xử lý nhiều giao dịch hơn trong mỗi block.

Trong giai đoạn xa hơn, Buterin đặt mục tiêu thúc đẩy khái niệm “xây block phân tán”. Đây là hệ thống mà không có bất kỳ thực thể nào xây dựng trọn vẹn một block, mà các phần sẽ được chia nhỏ và xử lý bởi nhiều bên tham gia.

Ông cho rằng việc phân phối quyền hạn này sẽ làm giảm rủi ro kiểm duyệt tập trung và giúp các giao dịch được xử lý đồng đều hơn giữa các khu vực.

“Mục tiêu lý tưởng lâu dài là hướng tới tương lai mà một block hoàn chỉnh sẽ không bao giờ được tạo dựng ở một nơi duy nhất. Điều này có thể chưa cần ngay, nhưng theo tôi, chúng ta nên cố gắng để có thể làm được điều đó khi cần,” Buterin viết.

Sự chuyển hướng công nghệ này đến vào thời điểm Ethereum vẫn đang đối mặt với nhiều đối thủ cạnh tranh gay gắt từ các blockchain nhanh hơn, chi phí thấp hơn, buộc các nhà phát triển phải đẩy nhanh tiến độ triển khai các giải pháp mở rộng thế hệ tiếp theo.