Mọi công ty khai thác Bitcoin (BTC) niêm yết công khai lớn đều đã công bố chuyển hướng sang lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), khiến cộng đồng tranh luận gay gắt về tác động của sự thay đổi này đến bảo mật của mạng lưới.
Charles Edwards, nhà sáng lập Capriole Investments, đã công bố dữ liệu cho thấy tỷ lệ doanh thu trung bình từ BTC của các công ty khai thác công khai hàng đầu dự kiến sẽ giảm từ 90% xuống khoảng 30% trong vòng hai đến ba năm tới.
Theo dõi khoảng hơn 10 công ty khai thác công khai, những công ty hướng tới mục tiêu 80% doanh thu từ AI đã ghi nhận cổ phiếu tăng trung bình trên 500% trong vòng hai năm trở lại đây.
Các công ty có mục tiêu thấp hơn với AI thì lợi nhuận cổ phiếu chỉ bằng một phần nhỏ, thậm chí nhiều công ty còn thua lỗ.
Nhiều công ty trong số này không còn lên kế hoạch nâng cấp hay thay thế thiết bị khai thác Bitcoin. Họ dự tính sẽ vận hành máy ASIC hiện tại cho đến hết tuổi thọ, chỉ tái đầu tư vào hạ tầng AI mà thôi.
“Nếu các con số này đúng đến một nửa thôi, mà đây lại là căn cứ thông tin từ chính các công ty, thì năng lượng và cam kết dành cho Bitcoin đang đối mặt thách thức lớn trong 2-3 năm tới. Đặc biệt là khi máy tính lượng tử đang phát triển mạnh và nếu không thay đổi mã nguồn, Bitcoin sẽ gặp nguy hiểm thực sự”, Edwards chia sẻ trong bài đăng.
Paul Sztorc, một nhà nghiên cứu về Bitcoin, cũng đồng tình với nỗi lo này. Ông chỉ ra rằng MinerMag đã đổi tên thành “Energy Mag”, hội nghị Bitcoin 2026 cũng đổi tên “Mining Stage” thành “Energy Stage”, và MARA Holdings còn loại bỏ mọi đề cập về Bitcoin khỏi trang web từ vài năm trước.
Adam Back, CEO của Blockstream đã bác bỏ quan điểm lo ngại trên. Ông cho rằng nếu hashrate giảm, lợi nhuận của những người khai thác còn lại sẽ tăng lên. Như vậy, quá trình này tự tạo ra thế cân bằng, vì lợi nhuận khai thác sẽ về lại mức tương đương với lợi nhuận từ vận hành AI.
“…Thật ra điều này lại có lợi cho người đào: nếu hashrate giảm, biên lợi nhuận sẽ tăng. Đó là sự chênh lệch tạo cơ hội, cho đến khi lợi nhuận đào tương đương với vận hành AI. Biên lợi nhuận cao hơn cũng tạo hiệu ứng tích cực – thợ đào sẽ bán ít Bitcoin hơn để trả tiền điện và khi giá tăng,” Back lên tiếng.
Mức lợi nhuận cao hơn cũng đồng nghĩa với việc thợ đào bán ra ít BTC để chi trả chi phí vận hành, yếu tố mà Back cho là “tích cực phản hồi”.
Dù về lý thuyết, biên lợi nhuận tăng có lợi cho cá nhân thợ đào, nhưng vấn đề nằm ở chỗ xu hướng này có thực sự tốt cho hệ sinh thái Bitcoin hay không. Khi mà tất cả các công ty khai thác công khai đều chuyển hướng và cam kết với Bitcoin giảm xuống, trụ cột bảo mật của mạng lưới có thể đang yếu đi đúng thời điểm quan trọng.
Độ khó khai thác của Bitcoin đã giảm tới 7.76% vào tháng 03/2026. Hashrate giảm xuống khoảng 870 EH/s so với mức cao gần 1 ZH/s đầu năm nay, phản ánh xu hướng nhiều công suất máy tính rút khỏi mạng lưới.
Cuộc tranh luận này nổi lên ngay trước thềm sự kiện Bitcoin 2026 tại Las Vegas, nơi Sztorc dự định sẽ trình bày đề xuất giải pháp cho làn sóng rời bỏ đào Bitcoin trên sân khấu mới đổi tên thành Energy Stage.