Tại sao các công ty crypto nhỏ đang gặp khó khăn dưới MICA

MiCA đã giới thiệu một khung pháp lý thống nhất cho thị trường crypto châu Âu với chỉ một giấy phép có hiệu lực trên 27 quốc gia. Các sàn giao dịch lớn như Binance, Kraken và Coinbase đã thành công trong việc nhận giấy phép MiCA dành cho toàn bộ 27 nước EU.

Tuy nhiên, đối với các công ty nhỏ, MiCA lại là một thử thách hoàn toàn khác. Đúng là quy định này giúp nâng cao chất lượng thị trường, nhưng góc nhìn về MiCA cũng khác nhau: có người cho rằng MiCA loại bỏ các đối tượng xấu, trong khi số khác cho rằng quy định này lại gây khó khăn đáng kể cho những doanh nghiệp không có nguồn vốn mạnh.

chi phí thực sự để tuân thủ MiCA

Việc phân tích chi phí cho thấy rào cản rất lớn đối với các doanh nghiệp mới. Chỉ riêng chi phí tối thiểu để xin giấy phép và tuân thủ quy định cho các startup crypto đã vào khoảng 250,000 EUR – 500,000 EUR, chưa kể thêm các chi phí như lương nhân viên phụ trách tuân thủ (80,000–150,000 EUR/năm) và phí luật sư (50,000–200,000 EUR). Ngoài ra, các công ty phát hành stablecoin còn phải duy trì vốn dự phòng tối thiểu 5 triệu EUR.

Tác động của MiCA sẽ khác nhau tùy vào quy mô công ty. Những sàn được đầu tư mạo hiểm thì coi khoản phí này là chi phí hợp lý cho kinh doanh. Ngược lại, các startup tự phát triển hoặc nhóm nhỏ sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong vận hành. Tổng chi phí này tạo nên một “rào cản vô hình”, giúp các doanh nghiệp có sẵn nguồn lực tài chính dễ dàng hơn rất nhiều so với các đối thủ nhỏ lẻ mới gia nhập thị trường.

Chia sẻ tại hội đồng chuyên gia BeInCrypto, ông Holger Kuhlmann đã nói rõ về sức ép này:

“Rất nhiều công ty đang chịu áp lực vì họ không đủ nhân sự để tuân thủ đúng các quy định mới, hoặc buộc phải thuê thêm người và điều đó tốn kém rất nhanh. Nhiều doanh nghiệp phải lựa chọn: chấp nhận thêm thủ tục hành chính hoặc chấp nhận chi phí cũng như rủi ro khi chuyển địa điểm kinh doanh.”

Lựa chọn mà ông Kuhlmann nhắc đến đã và đang diễn ra trên khắp châu Âu. Theo số liệu ngành, hơn 40% các sàn giao dịch crypto cho biết gặp khó khăn trong việc đáp ứng yêu cầu báo cáo của MiCA vì chi phí tuân thủ quá cao. Ít nhất 25% các sàn nộp hồ sơ xin giấy phép MiCA bị chậm xử lý hoặc bị từ chối do thiếu giấy tờ AML hoặc trục trặc hồ sơ.

Theo dõi kênh YouTube của chúng tôi để cập nhật nhận định và chuyên môn từ các lãnh đạo và phóng viên hàng đầu

lựa chọn giữa thủ tục hành chính hay di dời

Đối với nhiều công ty nhỏ, việc di dời ngày càng hướng về thủ đô Vienna. Cơ quan quản lý tài chính Áo có thể cấp phép cho các doanh nghiệp trong thời gian dưới 6 tháng, nhanh hơn nhiều so với quy trình lâu của Đức. Những công ty không đủ khả năng chờ đợi hoặc thiếu nguồn lực để thuê thêm nhân sự cho bộ phận tuân thủ thì lựa chọn di chuyển trở nên hợp lý hơn, dù chi phí di dời cũng không nhỏ.

Sự nghiêm khắc trong việc áp dụng MiCA ở Đức khiến áp lực càng gia tăng với các công ty nhỏ. Trong khi phần lớn quốc gia EU giữ nguyên thời gian chuyển đổi theo quy định (18 tháng), thì Đức chỉ cho phép thời gian chuẩn bị 12 tháng. Thời gian chuẩn bị ngắn hơn đồng nghĩa với chi phí tăng, áp lực lên nhân sự, và càng nhiều doanh nghiệp buộc phải lựa chọn di dời thay vì tìm cách tuân thủ theo chuẩn của Đức.

Hệ quả của xu hướng này là rõ rệt. Vị thế trung tâm crypto của Đức cũng phụ thuộc phần lớn vào khả năng giữ chân hệ sinh thái startup. Nhưng chính gánh nặng về tuân thủ lại đẩy các công ty khởi nghiệp này rời khỏi Đức.

bên thắng và bên thua trong cuộc đua MiCA

Dữ liệu cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Những doanh nghiệp tuân thủ MiCA đã ghi nhận mức tăng đầu tư tổ chức lên đến 45% so với các nền tảng chưa đáp ứng quy định. Các sàn lớn vốn có sẵn mối liên kết với tổ chức tài chính, dự trữ vốn và bộ phận tuân thủ, coi MiCA như một “hào quang bảo vệ” khỏi sự cạnh tranh của các đối thủ nhỏ lẻ.

Binance, Kraken và Coinbase đã sở hữu giấy phép MiCA cho toàn bộ 27 nước EU. Đối với họ, MiCA giúp thị trường đồng nhất, minh bạch hơn và loại bỏ các rủi ro không chắc chắn. Quy định này cũng tăng thêm uy tín cho họ và giúp củng cố quan hệ với các tổ chức lớn.

Chris Pliessnig, người từng giúp các khách hàng của công ty Tirox vượt qua giai đoạn chuyển đổi MiCA, cho biết: “MiCA giúp mở rộng sản phẩm, dịch vụ mới và nâng cấp lên một tầm cao mới.” Tuy nhiên, chỉ những công ty có đủ nguồn lực mới có thể “nâng cấp” lên tầm cao đó.

sự thay đổi về cấu trúc thị trường

Đức đã cấp hơn 30 giấy phép MiCA, nhưng phần lớn là cho các ngân hàng truyền thống lần đầu bước vào mảng crypto. Trong khi đó, các startup từng giúp Berlin hay Frankfurt trở thành trung tâm crypto nay lại tìm giấy phép ở nơi khác, thường là Vienna. Hệ quả là hệ sinh thái startup – nguồn gốc giúp Đức nổi bật về đổi mới công nghệ số – ngày càng bị “rỗng hóa”.

Một chuyên gia cho rằng điều Đức có thể đánh mất vị thế trung tâm crypto không nằm ở bản chất của MiCA mà từ chính sự áp dụng quá nghiêm ngặt của nước này. Dù quy định MiCA giống nhau trong cả khối EU, nhưng độ mạnh tay khi thực thi lại không hề giống nhau giữa các quốc gia.

hướng đi sắp tới vẫn chưa rõ ràng

Các doanh nghiệp nhỏ lẻ đang đứng trước ba lựa chọn khó khăn: chấp nhận gánh thêm chi phí tuân thủ, đồng nghĩa với lợi nhuận giảm và tăng trưởng chậm hơn; chuyển địa điểm sang Vienna hoặc Lisbon nhưng đánh đổi quan hệ khách hàng sẵn có và khả năng tiếp cận thị trường Đức; hoặc rút khỏi thị trường hoàn toàn.

Điều này đi ngược lại kỳ vọng ban đầu của MiCA. Các chuyên gia được phỏng vấn đều cho rằng thay vì thống nhất thị trường, MiCA lại khiến thị trường bị thu hẹp, ưu tiên cho các doanh nghiệp vốn mạnh và có tiềm lực tài chính. Rào cản cho các đối thủ nhỏ lẻ trở nên cao hơn rất nhiều. Có người cho rằng điều này là cần thiết để nâng cao chất lượng thị trường nhưng cũng nhiều ý kiến coi đây là gánh nặng không mong muốn. Dù sao đi nữa, mô hình các doanh nghiệp “dọn đi” đã chỉ ra lựa chọn mà các doanh nghiệp nhỏ lẻ đang thực hiện rồi.