NYT có thể đã tiết lộ danh tính thật của Satoshi sau một cuộc điều tra kéo dài 1 năm

The New York Times đã đăng tải một cuộc điều tra kéo dài một năm vào ngày 08/04/2026, cho rằng CEO Blockstream – Adam Back, 55 tuổi, là ứng viên sáng giá nhất cho vai trò Satoshi Nakamoto – người tạo ra Bitcoin, dựa trên phân tích văn phong và nghiên cứu dữ liệu lưu trữ từ 34,000 thành viên danh sách email.

Back, chuyên gia mật mã người Anh và là người sáng tạo ra hệ thống proof-of-work Hashcash được trích dẫn trong white paper của Bitcoin, đã phủ nhận cáo buộc và cho rằng các chứng cứ chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên.

NYT xây dựng lập luận cáo buộc Adam Back như thế nào?

Phóng viên John Carreyrou – nổi tiếng với cuộc điều tra về Theranos – đã dành hơn một năm để phân tích các bài viết của Satoshi cùng hàng nghìn bài đăng từ ba danh sách email về mật mã học hoạt động trong khoảng 1992 đến 2008.

Với sự hỗ trợ từ biên tập viên dự án AI là Dylan Freedman, nhóm đã xây dựng cơ sở dữ liệu gồm 134,308 bài viết của 620 ứng viên từng tham gia thảo luận về tiền điện tử trên các danh sách Cypherpunks, Cryptography và Hashcash.

Cuộc điều tra đã sử dụng ba phân tích văn phong riêng biệt và cả ba đều cho thấy Adam Back có phong cách viết gần giống với Satoshi nhất.

Một phân tích tập trung vào các lỗi ngữ pháp đặc biệt. Nhóm nghiên cứu đã phát hiện 325 kiểu gạch nối bất thường trong các bài viết của Satoshi và nhận thấy Adam Back có 67 trong số đó, trong khi người gần giống tiếp theo chỉ có 38.

Một bước lọc khác dựa trên các đặc điểm như cách dùng chính tả Anh – Mỹ, thói quen dùng hai dấu cách sau dấu chấm câu, các kiểu gạch nối cố định và cách đổi qua lại giữa “e-mail” và “email” đã thu hẹp phạm vi từ 620 nghi phạm xuống chỉ còn một người. Người đó chính là Adam Back.

Biểu đồ lọc trong cuộc điều tra của NYT cho thấy phạm vi nghi phạm rút gọn từ 34,000 còn 1 người, Nguồn: BeInCrypto

Sự trùng khớp về kỹ thuật và hành vi

Bài điều tra cũng chỉ ra rằng, Adam Back đã mô tả gần như đầy đủ mọi đặc điểm cốt lõi của Bitcoin trên danh sách Cypherpunks từ năm 1997 đến 1999, tức là trước khi Satoshi công bố whitepaper tới tận 10 năm.

Trong các bài đăng đó, Back từng đề xuất một hệ thống tiền điện tử phi tập trung, đảm bảo quyền riêng tư cho cả người gửi và người nhận, có sự khan hiếm, không cần tin tưởng bên trung gian và sử dụng giao thức minh bạch, công khai.

Ông cũng từng đề nghị kết hợp Hashcash do mình phát minh với ý tưởng b-money của Wei Dai – đây cũng chính là hai nền móng Satoshi dùng để xây dựng Bitcoin.

Thói quen hoạt động của Back cũng gây chú ý. Trong hơn 10 năm, ông thường xuyên thảo luận về tiền điện tử trên các danh sách email.

Tuy nhiên, khi Satoshi công bố Bitcoin vào cuối năm 2008 thì Adam Back lại hoàn toàn im lặng. Mãi đến tháng 06/2011 – sáu tuần sau khi Satoshi “biến mất” – Back mới lần đầu công khai bình luận về Bitcoin.

Trên một podcast, Back từng khẳng định đã tham gia thảo luận về white paper năm 2008 do Satoshi đưa ra, nhưng NYT không tìm thấy bất cứ bằng chứng nào về điều này trong các lưu trữ danh sách email.

Adam Back phủ nhận toàn bộ cáo buộc và nói đến hiệu ứng tự củng cố niềm tin (confirmation bias)

Carreyrou đã trực tiếp gặp Adam Back tại một hội nghị Bitcoin ở El Salvador vào tháng 01/2026. Trong buổi trò chuyện kéo dài hai tiếng, Back nhiều lần phủ nhận mình là Satoshi.

“Không phải tôi đâu, tôi hiểu là anh nói đây là kết quả AI phân tích dựa trên dữ liệu, nhưng vẫn không phải tôi,” Back đăng trên X.

Tuy vậy, phóng viên Carreyrou lại chú ý đến một chi tiết ông xem là lỡ lời. Khi Carreyrou đề cập đến câu nói nổi tiếng của Satoshi: “tôi giỏi lập trình hơn là diễn đạt bằng lời”, thì Back trả lời cứ như chính ông là người viết ra câu đó.

Trên X (Twitter), ngày 08/04, Back tiếp tục lên bài phủ nhận, cho rằng sự trùng hợp chỉ là hiệu ứng xác nhận niềm tin (confirmation bias), dẫn chứng rằng do ông đăng quá nhiều bài trên Cypherpunks nên xác suất xuất hiện các cụm từ liên quan đến tiền điện tử trong các truy vấn thống kê là rất cao.

Back cũng lập luận rằng việc Satoshi giấu danh tính đã giúp Bitcoin trở thành một tài sản mới được công nhận rộng rãi.

Thời điểm của thông tin này càng làm vấn đề phức tạp hơn. Hiện Adam Back là CEO của Bitcoin Standard Treasury Company (BSTR), công ty đang nắm giữ hơn 30,000 BTC.

Công ty của Adam Back nằm trong Top 100 công ty đại chúng sở hữu BTC lớn nhất. Nguồn: Bitcoin Treasuries

Công ty này đang chờ cổ đông phê chuẩn việc niêm yết công khai qua hình thức sáp nhập SPAC với Cantor Equity Partners.

Theo luật chứng khoán Hoa Kỳ, nếu được xác nhận là Satoshi và có quyền tiếp cận với khoảng 1.1 triệu BTC trị giá hơn 78 tỷ USD thì đây là thông tin quan trọng buộc phải công bố.

Chuyên gia phân tích văn phong Florian Cafiero, người từng giúp NYT xác định tác giả QAnon vào năm 2022, cũng xác nhận Adam Back có phong cách rất giống với tác giả white paper của Satoshi trong một lần kiểm nghiệm.

Tuy nhiên, ông cho rằng kết quả chưa thể kết luận, trong đó Hal Finney cũng là một ứng viên sáng giá đứng ở vị trí thứ hai.

Nếu không có được chữ ký mật mã từ ví mà Satoshi từng sử dụng, câu hỏi về danh tính thực sự của Satoshi vẫn chưa có lời giải đáp.