Vitalik Buterin đề xuất cải cách chính trị dựa trên crypto cho cuộc chiến Nga-Ukraine

Đồng sáng lập Ethereum, Vitalik Buterin, đã lên án việc Nga xâm lược Ukraine là “hành động gây hấn tội ác”. Ông cũng đề xuất áp dụng nguyên tắc quản trị lấy cảm hứng từ crypto để thay đổi hệ thống chính trị của Nga.

Những chia sẻ này được công bố trước dịp kỷ niệm 4 năm ngày xung đột nổ ra vào 24/02/2026, liên kết các khái niệm về blockchain với an ninh lâu dài của châu Âu và Ukraine.

Vitalik Buterin lên án hành động gây hấn trong lúc ủng hộ Ukraine

Nhà sáng tạo người Nga – Canada này đã bác bỏ các quan điểm cho rằng cuộc xung đột là mơ hồ về mặt đạo đức. Ông nhấn mạnh, hành động xâm lược của Nga đối với Ukraine là không thể bào chữa.

Dựa trên bối cảnh vừa mang dòng máu Nga, vừa trưởng thành tại Canada, ông nhấn mạnh sự tương phản lớn giữa:

• Sự cải cách của các thiết chế ở Ukraine trong thập kỷ vừa qua, và
• Sự đàn áp ngày càng tăng, tham vọng đế quốc và các hành động quân sự từ phía Nga.

“Ukraine rất cần được giúp đỡ – để tiếp tục tự vệ và giảm thiểu những đau thương cho dân thường do các vụ tấn công vào khu dân cư, hệ thống năng lượng, v.v.,” Buterin viết, kêu gọi cộng đồng quốc tế tiếp tục ủng hộ để bảo vệ người dân Ukraine và củng cố khả năng phòng thủ quốc gia này.

Buterin cũng chỉ trích nhiều ý kiến phương Tây làm nhẹ trách nhiệm của Nga, khẳng định rằng lãnh đạo Moskva hiện chưa có động lực thực sự để hướng tới hòa bình.

Từ đó, ông cho rằng chỉ có việc tiếp tục gây sức ép quân sự, kinh tế mới có thể khiến Nga chấp nhận đàm phán thực chất.

Áp dụng các nguyên tắc crypto vào cải cách chính trị

Dựa trên trải nghiệm xây dựng Ethereum và tham gia quản trị blockchain, Buterin đề xuất rằng cải cách lâu dài của Nga nên áp dụng các yếu tố như:

• Quản trị phi tập trung
• Bỏ phiếu theo phương pháp Quadratic voting, và
• Dân chủ số

Những cơ chế này, vốn được thử nghiệm trong hệ sinh thái crypto, sẽ giúp phân tán quyền lực, không để quyền lực tập trung vào một nhóm nhỏ, đồng thời tạo điều kiện để người dân tham gia và tác động đến các quyết định một cách công bằng hơn.

“Mục tiêu là xây dựng một quốc gia mạnh mẽ tối đa khi nhắm đến việc cải thiện đời sống người dân, nhưng sẽ thiếu tính phối hợp và yếu tối đa nếu mục tiêu là đàn áp các nhóm yếu thế hay gây chiến với nước láng giềng,” ông giải thích.

Buterin nhấn mạnh rằng, phi tập trung hóa không chỉ là một ý tưởng lý thuyết mà còn có thể định hướng cho các bước chuyển đổi chính trị thực tiễn tại quốc gia.

Các hệ thống như https://pol.is – nền tảng xây dựng đồng thuận và thảo luận công khai quy mô lớn – sẽ giúp xác định vấn đề quan trọng chung của công chúng và định hướng chính sách dựa trên ý kiến người dân, thay vì chỉ dựa vào các mô hình lãnh đạo truyền thống.

Những chia sẻ này được đưa ra chỉ vài tuần sau khi các nhà cung cấp internet tại Nga bắt đầu chặn truy cập cấp mạng, ngăn nhiều trang tin tức về crypto trên internet gia đình ở Nga.

Tầm nhìn về một “Nước Nga tươi đẹp trong tương lai”

Tuy nhiên, ngoài việc giải quyết xung đột trước mắt, Buterin cho rằng an ninh của châu Âu và Ukraine về lâu dài phụ thuộc vào việc thay đổi sâu rộng nước Nga.

Ông hình dung về một quốc gia có cơ cấu quản trị chú trọng đời sống người dân, ưu tiên sự thịnh vượng kinh tế thay vì đánh đổi cho các phía quân sự, qua đó giảm nguy cơ xảy ra chiến tranh trong tương lai.

Buterin nhấn mạnh, để làm được điều đó, Nga cần có lãnh đạo mới và những ý tưởng đổi mới từ các phe đối lập chính trị.

Ông rút ra bài học từ lĩnh vực crypto: Các hệ thống cố hữu rất khó thay đổi nếu không có chiến lược mới, thử nghiệm mới và sự tham gia rộng rãi của cộng đồng. Theo ông, tiến trình này nên đi qua hai bước:

• Đầu tiên, Ukraine cần nhận được mọi sự hỗ trợ cần thiết để làm suy yếu sức mạnh quân sự Nga và buộc Nga phải đồng ý ngừng bắn.
• Thứ hai, khi Putin kết thúc vai trò lãnh đạo, sự tập trung sẽ chuyển sang hỗ trợ các nhóm ôn hòa ở Nga sẵn lòng chấp nhận cải tổ, xây dựng hòa bình và phát triển các nguyên tắc quản trị phi tập trung.

Đề xuất của Buterin thể hiện sự giao thoa ngày càng sâu giữa các mô hình quản trị công nghệ và chính trị quốc tế.

Dù các phương pháp dựa trên blockchain chủ yếu mới được thử nghiệm trong không gian số, việc áp dụng các ý tưởng này vào quản trị quốc gia là hướng tiếp cận mới mẻ, táo bạo và đầy thử thách.

Dẫu vậy, góc nhìn của đồng sáng lập Ethereum mở ra một hướng tiếp cận mới trong giải quyết xung đột và xây dựng quốc gia, nhấn mạnh rằng ngoài ngoại giao hay sức ép quân sự, đổi mới hệ thống có thể là chìa khóa cho hòa bình bền vững.