Rủi ro giao dịch chênh lệch lãi suất đồng yên có khả năng ảnh hưởng đến Bitcoin khi các nhà đầu tư nhỏ lẻ đánh giá thấp cú sốc từ thị trường trái phiếu Nhật Bản

Thị trường trái phiếu của Nhật Bản đang trải qua một trong những giai đoạn điều chỉnh giá mạnh nhất trong lịch sử hiện đại.

Tác động của diễn biến này có thể lan rộng vượt xa thị trường trái phiếu trong nước, thậm chí có thể ảnh hưởng đến các tài sản rủi ro toàn cầu, bao gồm cả Bitcoin.

Thắt chặt thanh khoản tạo áp lực lên giao dịch vay mượn bằng đồng Yên

Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) đã tăng mạnh kể từ đầu năm 2026. Lợi suất kỳ hạn 10 năm đã tăng lên khoảng 2.12%, mức cao nhất kể từ năm 1999, còn lợi suất kỳ hạn 30 năm thì đạt mức gần 3.5%, lập kỷ lục mới.

Tổng cộng, lợi suất trái phiếu tăng lần lượt khoảng 104 và 120 điểm cơ bản. Đây là mức tăng hiếm thấy trong thời kỳ lãi suất cực thấp kéo dài của Nhật Bản.

Nguyên nhân điều chỉnh giá này xuất phát từ lo ngại về chính sách tài khóa và tiền tệ của Nhật Bản. Gần đây, chính phủ đã thông qua ngân sách kỷ lục 780 tỷ USD cho năm tài khóa 2026. Động thái này làm dấy lên nỗi lo về việc thâm hụt gia tăng trong bối cảnh áp lực lạm phát không còn là chuyện lý thuyết nữa.

Việc đồng yên liên tục suy yếu càng làm dấy lên nghi ngờ về việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) đang mất kiểm soát trong việc kìm chế lạm phát.

Các chuyên gia của Kobeissi Letter nhận định đây là một trong những lần điều chỉnh mạnh nhất lịch sử thị trường trái phiếu Nhật Bản. Họ cho biết thua lỗ đang tăng lên khi nhà đầu tư dự báo chi tiêu ngân sách sẽ tăng và chính sách tài khóa không chắc chắn.

Trong nhiều thập kỷ, thị trường trái phiếu Nhật Bản nổi tiếng là ổn định và chịu sự kiểm soát chặt của ngân hàng trung ương. Tuy nhiên, giả định này hiện đang bị thách thức.

Đồng thời, dấu hiệu thanh khoản thực sự đang bị rút ngắn dần trở nên rõ rệt. Bình luận viên Money Ape cho biết thanh khoản tại Nhật Bản đang “cạn kiệt rất nhanh”, nhấn mạnh lượng tiền mặt lưu thông năm 2025 đã giảm 4.9%, đây là lần giảm đầu tiên sau 18 năm.

Với một hệ thống lâu nay dựa vào nguồn tiền dồi dào, thay đổi này là rất đáng chú ý.

Giải ngân carry trade bằng đồng yen có thể tạo rủi ro âm ỉ cho Bitcoin và thị trường crypto

Sự thắt chặt này làm dấy lên lo ngại về vòng quay vay mượn bằng đồng yên toàn cầu (yen carry trade), vốn là động lực chính cho các khoản đầu tư rủi ro quốc tế suốt nhiều năm. Nhà đầu tư lâu nay thường vay rẻ bằng đồng yên để đầu tư vào các tài sản lợi suất cao hơn như chứng khoán, thị trường mới nổi và crypto.

Khi lợi suất trái phiếu Nhật tăng và điều kiện tiếp cận vốn bị siết lại, các khoản đầu tư này ngày càng dễ bị buộc phải rút vốn đột ngột.

RadarHits cũng lưu ý rằng lợi suất trái phiếu 30 năm chạm đỉnh lịch sử đang tạo áp lực mạnh lên các vị thế yen carry trade.

“Lợi suất 30 năm của Nhật tăng lên 3.5%, mức cao nhất từ trước tới nay. Áp lực đang đè nặng lên các khoản đầu tư yen carry trade,” họ viết.

Nếu hoạt động rút vốn tiếp tục gia tăng, các tài sản rủi ro vốn từng hưởng lợi từ thanh khoản giá rẻ bằng đồng yên – bao gồm cả Bitcoin – có thể sẽ đối mặt với biến động mạnh trở lại.

Một số chuyên gia lại cho rằng nguy cơ nằm ở việc căng thẳng tài chính diễn ra chậm chạp. Chẳng hạn, JustDario mô tả tình hình là “hiệu ứng ếch luộc”, tức là áp lực âm ỉ kéo dài đủ lâu khiến nhà đầu tư chủ quan, đến khi khủng hoảng trở nên không thể tránh khỏi mới nhận ra vấn đề thực sự nghiêm trọng.

Theo góc nhìn này, hệ thống tài chính Nhật Bản – nền tảng của vòng quay yen carry trade toàn cầu – đang yếu đi rõ rệt từng ngày, dù một cuộc khủng hoảng toàn diện chưa bùng phát.

Tuy nhiên, tình hình không chỉ đơn giản một chiều. Dù lãi suất công bố tăng, lãi suất thực tế tại Nhật Bản vẫn âm – yếu tố tiếp tục hỗ trợ thanh khoản và xu hướng chấp nhận rủi ro.

Capital Flows cũng chỉ ra, chính điểm này lý giải vì sao thị trường chứng khoán Nhật vẫn gần ngưỡng đỉnh mọi thời đại cũng như vì sao dòng vốn quốc tế vẫn chảy qua thị trường nước này.

“Điều này đồng nghĩa thị trường của họ còn rất nhiều thanh khoản. Bạn nghĩ Fed đã hỗ trợ tiền tệ? Thực ra không là gì so với BoJ,” chuyên gia này bình luận.

Sự mâu thuẫn – khi tín hiệu thắt chặt tiền tệ song song với lãi suất thực âm – khiến bức tranh tương lai trở nên phức tạp. Nguy cơ chủ yếu không phải là cú sốc tức thì mà là việc một đợt rút vốn kéo dài kiểu âm thầm có thể làm biến mất nguồn thanh khoản lớn của toàn cầu.

Tại thời điểm viết bài vào đầu tháng 01/2026, lợi suất trái phiếu Nhật vẫn biến động mạnh chưa ổn định. Việc Ngân hàng Trung ương Nhật có thể kiểm soát “hạ cánh mềm” hay để căng thẳng thị trường trái phiếu lan rộng thành bất ổn tài chính sẽ rất quan trọng đối với bối cảnh vĩ mô của Bitcoin, cũng như ảnh hưởng lớn tới kinh tế Nhật Bản trong các tháng tới.