Ilya Lichtenstein, người đứng sau vụ hack Bitfinex bằng bitcoin năm 2016, đã được trả tự do sớm khỏi nhà tù liên bang Mỹ vào ngày 02/01/2026, chỉ sau khoảng một năm thi hành án trong tổng mức án 5 năm.
Việc ân giảm này được thực hiện nhờ những quy định giảm nhẹ hình phạt có trong đạo luật First Step Act do Donald Trump ký thông qua.
Lichtenstein đã bị kết án vào tháng 11/2024 với tội danh âm mưu rửa tiền, liên quan đến việc đánh cắp gần 120,000 BTC từ sàn Bitfinex.
Tại thời điểm viết bài, số tài sản này có giá trị hơn 10 tỷ USD, nhưng phần lớn số bitcoin đã bị giới chức Mỹ thu giữ lại.
Theo hồ sơ liên bang, Lichtenstein đủ điều kiện được giảm án và hưởng chính sách phóng thích sớm nhờ First Step Act.
Nói đơn giản, đạo luật này cho phép phạm nhân rút ngắn thời gian bị giam giữ nếu tham gia vào các chương trình giáo dục, cải tạo được phê duyệt, đặc biệt áp dụng cho những tội phạm phi bạo lực.
Nhờ đó, Lichtenstein đã được chuyển khỏi trại giam liên bang sớm hơn nhiều so với dự kiến.
First Step Act được ký từ năm 2018 bởi Donald Trump, nhằm cải cách chính sách xét xử và quản lý tù nhân liên bang. Luật này mở rộng quyền được tích luỹ điểm giảm án, trao nhiều quyền quyết định hơn cho thẩm phán đồng thời ưu tiên tái hòa nhập cộng đồng thay vì giam giữ kéo dài.
Lưu ý, đạo luật chỉ áp dụng cho phạm nhân thuộc hệ thống liên bang chứ không áp dụng với tù nhân tiểu bang. Trường hợp của Lichtenstein thuộc diện này.
Các tài liệu của toà án cùng lời nhận tội của chính Lichtenstein cho thấy anh ta đã lên kế hoạch và tự mình thực hiện vụ hack Bitfinex.
Ông ta đã lợi dụng hệ thống xác thực nội bộ, tiến hành hơn 2,000 giao dịch gian lận và chuyển bitcoin sang các ví do mình kiểm soát.
Quá trình rửa tiền diễn ra trong nhiều năm. Vợ của ông ta, Heather Morgan, cũng đã bị kết án vì giúp che giấu số tài sản trái phép này. Chưa có bằng chứng nào cho thấy có thêm hacker nào khác cùng tham gia với Lichtenstein trong vụ việc.
Việc Lichtenstein được thả sớm là một phần trong xu hướng chung gần đây. Một năm sau khi Donald Trump quay lại Nhà Trắng, nhiều vụ án liên quan đến tiền mã hoá nổi tiếng đã nhận được chính sách ân xá hoặc giảm nhẹ hình phạt dưới thời Trump.
Trong đó có Ross Ulbricht được ân xá sau 10 năm tù, và Changpeng Zhao, người nhận khoan hồng sau khi nhận tội vi phạm các quy định chống rửa tiền (AML).
Những động thái này đã làm thay đổi không ít kỳ vọng về biện pháp chế tài và thực thi pháp luật.
Trong một bộ phận cộng đồng tiền mã hoá ở Mỹ, các quyết định này đang dấy lên quan điểm cho rằng “làm sai không bị xử phạt nghiêm khắc”. Một số ý kiến cho rằng việc liên tục thả sớm và ân xá có thể làm suy yếu khả năng răn đe với tội phạm.
Tuy nhiên, những người ủng hộ lại cho rằng hòa nhập cộng đồng và xét xử hợp lý về thời gian thi hành án là điều quan trọng hơn so với hình phạt mang tính biểu tượng.
Ở thời điểm này, trường hợp Lichtenstein được trả tự do sớm tiếp tục trở thành chủ đề tranh luận lớn về chính sách hình sự tại Mỹ.