Khi cuộc cạnh tranh giữa các blockchain Layer 1 ngày càng gay gắt, tài sản thực (RWAs) đang trở thành trọng tâm mới cho giai đoạn phát triển tiếp theo của hệ sinh thái. Các nền tảng như Solana, Aptos, NEAR Protocol, Sui và Avalanche đều đang thử nghiệm các hướng đi khác nhau.
Với 52 triệu USD vốn đầu tư và ra mắt cùng với token $PROS, Pharos bước vào một thị trường đã rất đông đúc với định hướng riêng biệt. Mạng lưới này nhắm tới hai rào cản lớn nhất mà nhiều người từng nhắc đến trong việc áp dụng tài sản thực: sự phân mảnh trong phân phối và thiếu hạ tầng đáp ứng các yêu cầu tuân thủ và bảo mật dành cho tổ chức.
Với Wish Wu, Đồng sáng lập và CEO của Pharos, cách tiếp cận này phản ánh một thiếu sót lớn hơn trong quá trình phát triển của hạ tầng blockchain.
“Câu hỏi không chỉ là blockchain có thể xử lý giao dịch không,” Wu chia sẻ. “Vấn đề là liệu tài sản, người dùng, quy trình tuân thủ và các ứng dụng có thể cùng hoạt động trong một môi trường hay không. Đó chính là điều chúng tôi kiểm chứng với testnet Atlantic.”
Pharos gia nhập một thị trường mà các đối thủ đã xây dựng được chỗ đứng vững chắc, cho thấy hệ sinh thái Layer 1 ngày càng trưởng thành. Solana gắn liền với hiệu suất xử lý cao và hoạt động DeFi, giao dịch sôi động bởi các nhà đầu tư nhỏ lẻ. Aptos và Sui (được Mysten Labs phát triển) tập trung vào khả năng xử lý song song và bộ công cụ dành cho nhà phát triển thế hệ mới. NEAR Protocol ưu tiên trải nghiệm người dùng, còn Avalanche hướng đến tổ chức bằng cách cho phép tùy chỉnh subnet. Tất cả đều dựa trên quan điểm riêng của mình.
“Hầu hết blockchain hiện nay vẫn chỉ là nền tảng đa năng,” Wu nhận xét. “Chúng rất mạnh mẽ, nhưng các yếu tố tài chính lại được bổ sung sau cùng. Chúng tôi nghĩ cách tiếp cận này dẫn đến sự phân mảnh.”
Thay vì điều chỉnh cho phù hợp các trường hợp tài chính, Pharos cố gắng tích hợp các yếu tố này vào tận lõi của mạng lưới thông qua khái niệm “RealFi”.
Một trong những lập luận cốt lõi của Pharos là các tài sản đã được mã hóa thực ra đã tồn tại ở quy mô lớn, nhưng vẫn khó sử dụng hiệu quả. Tình trạng phân mảnh này được xem là trở ngại lớn cho việc áp dụng RWA, nhất là khi các tổ chức yêu cầu sự tuân thủ minh bạch và hỗ trợ tương tác trước khi họ đầu tư số vốn đáng kể lên blockchain.
Tài sản mã hóa như trái phiếu, bất động sản… phát triển nhanh chóng nhưng lại bị chia nhỏ trên nhiều nền tảng, làm hạn chế khả năng dịch chuyển và luân chuyển dòng vốn. Đối với tổ chức, họ lại cần kiểm soát chặt chẽ hơn về tuân thủ, bảo mật và dữ liệu trước khi quyết định chuyển vốn lớn lên onchain.
Pharos tự định vị mình như lời giải cho cả hai vấn đề: cho phép người dùng và tổ chức dễ dàng tương tác với tài sản mã hóa trong một hệ thống nhất quán, sẵn sàng tuân thủ.
Sau khi kết nối, người tham gia có thể chuyển, cho vay, giao dịch hay thanh toán tài sản giữa các ứng dụng mà không còn những trở ngại như khi hoạt động trên các nền tảng khác nhau. Mục tiêu là tăng khả năng luân chuyển thanh khoản trong một môi trường tài chính chia sẻ, thay vì để nguồn vốn nằm riêng lẻ ở từng nơi.
“Pharos không chỉ là một Layer 1 hỗ trợ RWA,” Wu nhấn mạnh. “Đây là Layer 1 RealFi gốc tài sản, được xây dựng để tài sản trở nên khả dụng, sẵn sàng tuân thủ và dễ tiếp cận ngay từ ngày đầu.”
Trước khi ra mắt mainnet, testnet Atlantic của Pharos đã là nơi kiểm tra quy mô lớn cho hệ thống này. Trong chưa đầy một năm, mạng lưới đã xử lý hơn 4.3 tỷ giao dịch trên 209 triệu ví, cho thấy nhu cầu ban đầu cũng như sự sẵn sàng về mặt kỹ thuật của hệ thống.
Xét về mặt kỹ thuật, testnet đã chứng minh được khả năng xử lý lượng giao dịch lớn với thời gian xác nhận dưới 1 giây, đồng thời kiểm nghiệm hạ tầng cho ví, cầu nối và các ứng dụng tập trung vào RWA như kho tài sản, hệ thống phân phối tài sản,…
Với Wu, giá trị lớn không chỉ ở hiệu năng mà còn là sự phối hợp. Dù vậy, việc chuyển đổi thành công từ hiệu suất trên testnet sang duy trì hoạt động ổn định, liên tục trên mainnet vẫn là thách thức chung với nhiều blockchain Layer 1 từ trước đến nay.
“Với hoạt động của tổ chức, hiệu suất thôi là chưa đủ,” ông nói. “Cần tài sản, ứng dụng, kiểm soát tuân thủ và thanh khoản phải phối hợp chặt chẽ. Nếu không, đó chỉ là hạ tầng chứ chưa phải hệ thống tài chính thực sự.”
Một điểm đáng chú ý là Pharos ra mắt mà không phải “bắt đầu từ con số 0” về hoạt động hệ sinh thái.
Dự kiến sẽ có hơn 50 ứng dụng triển khai khi mainnet đi vào hoạt động, bao gồm phát hành tài sản, giao dịch đến dịch vụ tài chính. Mạng lưới cũng đã có dòng vốn ban đầu qua sản phẩm pAlpha High Yield RWA Vault từ trước khi chính thức ra mắt.
Kho vault này đã thu hút hơn 15 triệu USD cam kết đầu tư ban đầu và chạm mốc 50 triệu USD chỉ trong vài ngày, cho thấy nhu cầu lớn với các sản phẩm tài sản thực đem lại lợi nhuận.
Sự khởi đầu thuận lợi này cho thấy nỗ lực giải quyết “bài toán khởi động lạnh” mà nhiều Layer 1 mới thường gặp phải.
Các dự án xây dựng trên Pharos sẽ tiếp cận được nguồn thanh khoản chung, hạ tầng dễ tương tác và tích hợp sẵn như USDC và CCTP của Circle, giúp dòng vốn được kiểm soát lưu chuyển nhanh chóng giữa các ứng dụng.
“Trước đây sự tham gia của tổ chức chỉ là lý thuyết. Giờ đây nó đang diễn ra thực, và sự kiện ra mắt này đã chuyển động lực đó thành thứ mà toàn bộ hệ sinh thái đều có thể tận dụng,” Wu chia sẻ.
Bên cạnh hạ tầng, Pharos còn tập trung giải quyết một vấn đề lớn trong crypto: đưa người dùng mới tiếp cận hệ sinh thái dễ dàng nhất có thể.
Mạng lưới tích hợp sẵn OKX Wallet và Topnod Wallet (Ant Group phát triển), giúp hàng triệu người dùng hiện có tham gia dễ dàng mà không cần quy trình đăng ký phức tạp.
“Một trong những rào cản lớn nhất là làm sao để người dùng dễ dàng tiếp cận,” Wu nói. “Nếu phải qua quá nhiều bước chỉ để sử dụng sản phẩm tài chính, thì việc tiếp cận đại chúng sẽ mãi hạn chế.”
Điều này hàm ý rằng trải nghiệm đăng ký đơn giản, liền mạch sẽ giúp thay đổi hành vi người dùng – từ đầu cơ sang sử dụng thực tế, điều mà kể cả Solana hay Aptos cũng vẫn đang tìm lời giải khi nói đến lĩnh vực RWA.
Thị trường Layer 1 đang chuyển mình, định nghĩa về thành công cũng dần thay đổi.
Thế hệ blockchain đầu tiên chú trọng vào sự phi tập trung. Thế hệ thứ hai lại tập trung vào khả năng mở rộng. Ngày nay, các nền tảng đang được đánh giá dựa trên khả năng hỗ trợ cho các hệ thống tài chính thực tế.
Với Wu, sự phát triển này là điều tất yếu.
“Nếu RWA (tài sản thực được mã hóa) thực sự trở thành một phần quan trọng của thị trường toàn cầu, cơ sở hạ tầng cũng phải thay đổi theo,” anh chia sẻ. “Nó không chỉ cần nhanh mà còn phải hoạt động như một hệ thống tài chính thực thụ.”Khi nhiều mạng lưới mới xuất hiện trên thị trường, sự chuyển đổi này càng rõ rệt hơn. Sau khi ra mắt mainnet, Pharos tin rằng đây chính là hướng đi tương lai cho ngành. “Mục tiêu không chỉ là đưa tài sản lên onchain,” Wu nói. “Chúng tôi muốn tài sản đó phải được sử dụng thực sự hiệu quả.”
Liệu cách tiếp cận này có đáp ứng được kỳ vọng hay không sẽ phụ thuộc vào mức độ ứng dụng thực tế, đặc biệt là từ các tổ chức cần đảm bảo tuân thủ pháp lý và khả năng mở rộng.